Tyjemy z nadmiaru jedzenia

28 grudnia 2010, 21:52

Naukowcy z Oxford University przeprowadzili badanie pokazujące, w jakim tempie społeczeństwo przybiera na wadze. Co prawda dane dotyczą obywateli Wielkiej Brytanii, ale i nas to nie ominie. Wniosek: za duża dostępność jedzenia i za mało ruchu.



Oddech słonia to narzędzie?

6 listopada 2015, 11:45

Dwie żyjące w zoo słonice indyjskie posługują się trąbami jak dmuchawkami - wypuszczają przez nie strumienie powietrza, docierając w ten sposób do niedostępnych inaczej kąsków.


W walce z salmonellą organizm korzysta z białka działającego jak detergent

19 lipca 2021, 10:14

Uczeni z Yale University opisali, w jaki sposób białko APOL3 czyści organizm z bakterii. Podczas badań z wykorzystaniem m.in. salmonelli, wykazali, że białko rozpuszcza błonę komórkową bakterii. Już wcześniej było wiadomo, że komórki bronią się przed bakteriami atakując ich błony, jednak tutaj mamy do czynienia z pierwszym opisem antybakteryjnego działania podobnego do działania detergentu.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Lit

Lit z niespodziankami

14 stycznia 2011, 17:10

Wydawałoby się, że trudno o bardziej przewidywalny pierwiastek niż lit - najlżejszy metal, o licznie atomowej zaledwie 3. Tymczasem okazało się, że zachowanie litu bywa nieprzewidywalne i zależy od zjawisk kwantowych.


Gołąb jak radiolog i patolog

23 listopada 2015, 12:20

Wykształcenie patologa czy radiologa rozpoznającego nowotwór na zdjęciach wymaga wielu lat nauki i olbrzymich nakładów. Tymczasem nowy eksperyment wykazał, że... gołębie radzą sobie z tym zadaniem niemal równie dobrze co ludzie. Ich szkolenie trwa znacznie krócej, a ptaki pracują za karmę


Udało się zarejestrować fale grawitacyjne z pierwotnych czarnych dziur?

25 sierpnia 2021, 08:18

Australijscy naukowcy zbudowali wykrywacz fal grawitacyjnych, który wykorzystuje kwarc do rejestracji fal o wysokiej częstotliwości. Urządzenie pracuje od zaledwie 153 dni, a już zarejestrowało dwa sygnały, które mogą być falami grawitacyjnymi, jakich nigdy wcześniej naukowcy nie obserwowali


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Odzyskały zęby po 200 mln lat

31 stycznia 2011, 10:43

Po ponad 200 mln lat przerwy w żuchwie żab Gastrotheca guentheri ponownie pojawiły się zęby. G. guentheri są jedynymi żabami, które mają zęby zarówno w szczęce, jak i w żuchwie.


Neurotoksyna z glonów upośledza pamięć przestrzenną uszanek

15 grudnia 2015, 12:38

Pierwsze na świecie badania obrazowe mózgu i testy behawioralne uszanek kalifornijskich, które zdezorientowane wylądowały na plaży (uległy tzw. strandingowi), pokazały, w jaki sposób neurotoksyna z glonów zaburza pamięć przestrzenną i połączenia hipokampa z innymi strukturami.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk